Review sách Cha giàu, Cha nghèo của Robert Kiyosaki

Cha giàu cha nghèo là bộ sách chia sẻ những bài học thực tế về tư duy tài chính, quản lý tiền bạc và con đường đạt đến sự tự do tài chính từ trải nghiệm thực tế của tác giả Robert Kiyosaki. Dưới đây là tóm tắt các nội dung cốt lõi của cuốn sách.

1. Tư duy đối lập giữa hai người cha

Tác giả được nuôi dạy bởi hai người cha có quan điểm hoàn toàn trái ngược về tiền bạc:

Người cha nghèo (cha ruột) là một người có học thức cao, bằng thạc sĩ và tiến sĩ, nhưng luôn gặp rắc rối về tiền nong suốt đời. Ông tin rằng “ham mê tiền bạc là nguồn gốc của mọi điều xấu”, khuyên con học giỏi để có công việc ổn định, coi ngôi nhà là tài sản lớn nhất và luôn nói “Tôi không mua nổi vật đó”.
Người cha giàu (cha của người bạn thân Mike) chưa học hết lớp 8 nhưng lại rất thành công trong sự nghiệp. Ông tin rằng “thiếu thốn tiền bạc là nguồn gốc của mọi điều xấu”, cấm việc nói “Tôi không mua nổi” mà phải hỏi “Làm thế nào để mua được?”, và khuyên con học cách làm giàu, bắt tiền bạc làm việc cho mình.

2. Sáu bài học cơ bản về tài chính

Tác giả đúc kết hành trình học hỏi từ người cha giàu từ năm 9 tuổi thành 6 bài học lớn:

Bài học 1: Người giàu không làm việc vì tiền: Người nghèo và trung lưu làm việc vì tiền, trong khi người giàu buộc tiền bạc làm việc cho họ. Tác giả khuyên người đọc tránh bẫy “Rat Race” vòng luẩn quẩn của việc thức dậy, đi làm, trả hóa đơn được thúc đẩy bởi hai cảm xúc: nỗi lo sợ (không có tiền) và lòng tham (muốn tiêu xài khi có lương).
Bài học 2: Tại sao phải dạy con về tài chính: Điểm cốt lõi không phải là bạn kiếm được bao nhiêu tiền mà là giữ được bao nhiêu tiền và làm nó sinh sôi. Bạn bắt buộc phải phân biệt được Tài sản (thứ bỏ tiền vào túi bạn) và Tiêu sản (thứ lôi tiền ra khỏi túi bạn). Người giàu mua tài sản; người nghèo chỉ toàn chi phí; còn người trung lưu mua tiêu sản nhưng lầm tưởng là tài sản (ví dụ tiêu biểu là ngôi nhà họ đang ở).
Bài học 3: Hãy nghĩ đến việc kinh doanh của mình: Luôn giữ cho cột tài sản vững chắc bằng các loại tài sản thực sự như doanh nghiệp không cần mình có mặt, cổ phần, ngân phiếu, bất động sản tạo thu nhập, hay tiền bản quyền sở hữu trí tuệ.
Bài học 4: Liên đoàn – Bí mật lớn nhất của người giàu: Người giàu sử dụng pháp nhân liên đoàn (công ty) để bảo vệ tài sản và giảm thuế hợp pháp (chủ doanh nghiệp chi tiêu bằng tiền trước thuế, còn người làm công trả thuế trước khi chi tiêu). Để làm được điều này cần xây dựng IQ tài chính dựa trên 4 lĩnh vực: Kế toán, Đầu tư, Hiểu biết thị trường và Hiểu biết luật pháp.
Bài học 5: Người giàu tạo ra tiền: Trong thế giới thực, sự táo bạo và can đảm quan trọng hơn điểm số. Người giàu sử dụng kiến thức kỹ thuật và sự táo bạo để biến nỗi sợ hãi thành sức mạnh tài chính và tự tạo ra tiền.
Bài học 6: Hãy làm việc để học, đừng làm việc vì tiền: Tìm kiếm công việc giúp bạn học hỏi các kỹ năng sống cốt lõi (gồm quản lý vòng quay tiền mặt, quản lý nhân sự, quản lý thời gian và khả năng lãnh đạo) thay vì chỉ quan tâm đến lương bổng. Đồng thời, cần hiểu rõ quy luật của tiền bạc: “Hãy cho đi và bạn sẽ được nhận”.

3. Kim tứ đồ – Xác định vị thế tài chính )

Xã hội có 4 nhóm người làm ra tiền được phân chia rõ ràng:

L (Làm công lãnh lương): Những người tìm kiếm sự an toàn việc làm, đồng lương đều đặn và phúc lợi.
T (Làm tư): Nhóm tự kinh doanh cá nhân, chuyên gia, tự mình làm hết mọi việc bằng khả năng của mình.
C (Chủ doanh nghiệp): Những người sở hữu một hệ thống kinh doanh và thuê người khác vận hành hệ thống đó cho mình.
Đ (Nhà đầu tư): Những người kiếm tiền bằng tiền, bắt tiền bạc làm việc cật lực cho họ. Nhóm bên trái Kim tứ đồ (L và T) hướng tới sự an toàn việc làm tạm thời, trong khi nhóm bên phải (C và Đ) hướng tới sự bảo đảm và tự do tài chính thực sự.

4. Trở thành nhà đầu tư lão luyện & Công thức cờ tỷ phú (Tập III & IV)

Quy tắc tiền bạc 90/10: Chỉ có 10% dân số sở hữu tới 90% của cái xã hội vì họ biết cách đầu tư dưới tư cách chủ doanh nghiệp.
Nền tảng “3K” để đầu tư lão luyện: Để không phải là một nhà đầu tư trung bình, bạn cần tích lũy đủ 3 yếu tố: Kiến thức tài chính, Kinh nghiệm thực tế và Khoản tiền đầu tư dồi dào.
Làm giàu ở nhà, kiếm tiền ở chỗ làm: Những gì bạn quyết định làm với đồng lương của mình trong thời gian rảnh rỗi ở nhà mới quyết định việc bạn trở nên giàu, nghèo hay trung lưu.
Công thức Monopoly thực tế: Công thức làm giàu kinh điển là: xây dựng doanh nghiệp thành công, kiếm tiền từ doanh nghiệp để mua 4 ngôi nhà màu xanh, sau đó đổi lấy 1 khách sạn màu đỏ (bất động sản phát sinh thu nhập).

5. Khai thác sức mạnh của Đòn bẩy (Tập V)

Đòn bẩy là khả năng làm được nhiều việc bằng nguồn lực ít ỏi. Người giàu càng giàu nhanh vì họ biết sử dụng đòn bẩy một cách thông thái:

Đòn bẩy trí óc: Trí óc là đòn bẩy mạnh nhất. Lời nói và suy nghĩ định hình thực tại tài chính của bạn; nếu bạn tin “đầu tư là rủi ro” hay “tôi không mua nổi”, trí óc của bạn sẽ biến điều đó thành hiện thực.
Đòn bẩy kế hoạch: Lập ra một kế hoạch tài chính nhanh chóng thay vì kế hoạch chậm chạp của thời đại công nghiệp. Sử dụng nợ tốt (nợ giúp bạn giàu lên) làm đòn bẩy thay vì sợ hãi và né tránh nợ.
Lựa chọn loại thu nhập đúng đắn: Tránh làm việc cật lực vì thu nhập kiếm được (bị đánh thuế cao nhất, lên tới 50%). Thay vào đó, tập trung thời gian xây dựng tài sản để kiếm thu nhập lợi tức (thuế 20%) và thu nhập thụ động (thuế 0%).